Artikel

Architectuur en testen - deel 2

We nemen deze keer een belangrijke checklist onder de loep: het rapportagemodel van de Project Start Architectuur.

Op 12 december 2008 stuurde de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een brief naar de Tweede Kamer over hoe om te gaan met grote ICT-projecten bij de Rijksoverheid. Bij de brief zat ook een rapportagemodel dat voor de betreffende projecten ingevuld diende te worden.

In het rapportagemodel vinden we verschillende 'checklisten' voor de verschillende fasen in een project. Als eerste kijken we naar de checklist voor de businesscase. Voordat we aan een project beginnen moeten we allereerst toestemming of de opdracht krijgen van een opdrachtgever om met het project te kunnen starten. Dat gebeurt pas als er een goedgekeurde businesscase is. In de businesscase moet worden aangegeven waarom we een project willen starten en wat we daarvan verwachten. Wat gaat het projectresultaat bijdragen aan de doelen van de onderneming. Of op z’n Nederlands: wat kost het en wat levert het op. De initiële businesscase wordt later opgenomen in het projectplan.

De checklist uit het rapportagemodel die de minister levert ziet er als volgt uit:

Zakelijke rechtvaardiging (businesscase)

 

Het projectplan bevat:

  • Een meerjarige kostenanalyse waarin kosten zijn opgesplitst naar de verschillende projectfasen inclusief de fase van het beheer.
  • Een batenanalyse. Hierin zijn zowel de financiële als eventuele niet-financiële baten opgenomen.
  • Informatie over de wijze waarop gedurende de looptijd in de financiering van het project zal worden voorzien.
  • Een marktverkenning en een onderzoek naar soortgelijke bestaande oplossingen bij andere ministeries en bedrijven.
  • Een alternatievenanalyse, inclusief een nulalternatief, waarin wordt aangegeven welke alternatieven zijn onderzocht en waarom deze zijn afgevallen.
  • Een overzicht van de voor het project voorziene contracten. Daarbij wordt aangegeven wat de aard van deze contracten is en wat de consequenties zijn voor lopende contracten.
  • Informatie over de aanbestedingsstrategie.

Bij mij komen er dan meteen enkele vragen naar boven. Is dit een goede checklist? Hoe zit het met de risico’s? En wat zou dan de toegevoegde waarde van architectuur hierbij kunnen zijn?

We pakken regel 2 uit de checklist er even uit: een batenanalyse. Hierin zijn zowel financiële als eventuele niet-financiële baten opgenomen. Dit zou allemaal iets duidelijker geformuleerd moeten worden. We kunnen er van uit gaan dat de baten gerealiseerd gaan worden als de verschillende deelproducten van de oplossing opgeleverd gaan worden en als die deelproducten ook de functionaliteit leveren die we er vooraf van mochten verwachten. Het is nu zaak om de baten toe te rekenen aan die deelproducten. Zie tabel 1.




Gerealiseerd Gerealiseerd
Deelproduct 1 Deelbaten 1 Deelrisico 1 DR 1 DB 1
Deelproduct 2 Deelbaten 2 Deelrisico 2 DR 2 DB 1
Deelproduct 3 Deelbaten 3 Deelrisico 3 DR 3 DB 3

 Tabel 1

Tijdens het project zal dan blijken dat bepaalde deelproducten niet opgeleverd gaan worden of niet de geplande functionaliteit hebben. De bijbehorende baten zullen niet of slechts gedeeltelijk gerealiseerd gaan worden. Dat is ook het moment dat we de businesscase moeten gaan aanpassen.

Wat is dan de toegevoegde waarde van architectuur? De oplossing die we met zijn allen nastreven is door de architecten ontworpen. Als tijdens het project blijkt dat deelproducten niet of slechts ten dele gerealiseerd lijken te worden, dan moet de architect samen met de opdrachtgever beslissen welke oplossing gekozen wordt om het uiteindelijk resultaat zo dicht mogelijk bij de gewenste oplossing te krijgen. Namelijk het risico moet omlaag en de baten moeten worden gemaximaliseerd.

Deze checklist voor de businesscase kan dus, mits goed toegepast, goed worden gebruikt om de kwaliteit van een oplossing te testen in combinatie met de risico’s.

Het lijkt nu een goed moment om uw eigen checklist eens nauwkeurig te bekijken. Met welke checklist controleert u uw businesscase? Kan uw businesscase als testbasis dienen?

Op de website www.minbzk.nl kunt u de genoemde documenten vinden. Zoek naar rapportagemodel.

Categorie:   
Auteur(s)
afbeelding van adpaauwe
Ad Paauwe
Dragon1 Academy

Ad Paauwe is werkzaam als management consultant en trainer/coach bij Dragon1 Academy.

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Indien het niet lukt om een reactie te plaatsen, stuur dan uw reactie naar redactie@xr-magazine.nl.
Alle inzendingen dienen correct, professioneel en beschaafd te zijn. IP-adressen worden gelogd, maar niet gepubliceerd. De redactie van XR Magazine behoudt zich het recht voor om anonieme reacties (niet op naam) of zonder geldig e-mailadres, te verwijderen zonder kennisgeving. Ook reacties waarin commerciële uitingen worden gedaan en/of commerciële producten en diensten worden aangeboden worden door de redactie verwijderd of ontdaan van commerciële uitingen zonder kennisgeving.