Architectuur wordt volwassen op strategisch niveau

Architectuurkeuzes maken in projecten, is vragen om problemen

Wie kent niet de projectmedewerker die aanloopt tegen een nog niet genomen ontwerpbeslissing, terwijl hij door moet met het werk. Bijvoorbeeld de keuze voor een gegevensformaat en technisch formaat waarin gegevens over klanten, contracten en producten moeten worden uitgewisseld tussen applicaties.

Na enkele weken begint de tijd toch te dringen. De projectleider heeft nog een dag de tijd om bij de architect of de business alsnog een ontwerpbeslissing te verkrijgen. En u raadt het al: het duurt de projectleider te lang en hij vraagt de projectmedewerker, een ervaren systeemontwikkelaar van een externe leverancier, om advies.

Maak afspraken over architectuur- dienstverlening

In dit voorbeeld is de architect helaas niet verplicht om voor elk project waar hij een architectuur voor heeft gemaakt binnen een dag antwoord te geven op vragen over ontwerpbeslissingen. Dit is een gemiste kans in het architectuurproces. Door bepaalde verplichte dienstverlening bijvoorbeeld met een 'menukaart' af te spreken wordt voorkomen dat de projectmedewerker een eenvoudig en goedkoop dataformaat en technisch formaat adviseert dat niet conform de enterprise architectuur is. De architect had eenvoudig kunnen uitleggen waarom het veel geld en tijd bij beheer en onderhoud kost als niet de dataformaten en technische formaten uit de enterprise architectuur worden gekozen.

Takenpakket

In de praktijk is er, naast de onduidelijke dienstverlening, nog een ander probleem: het takenpakket. Veel architecten blijken het niet als hun taak te zien om de standaarden in de enterprise architectuur door te vertalen in ontwerpbeslissingen, laat staan dat zij het voor hun rekening nemen om het globaal ontwerp te maken voor projecten. Ze stellen voornamelijk principes, uitgangspunten en regels op.

Architectuur als strategisch ontwerpproces levert voordelen op

Architecten richten zich nog te vaak op het opstellen van architectuur an sich. Hierbij schrijven ze veel eisen, normen, standaarden, principes en regels op. Echter het werk van de architect begint hier pas. Met behulp van een architectuur die uit principes, standaarden en regels bestaat kunnen architecten ontwerpen maken van complete informatievoorzieningen, ICT-infrastructuren en bedrijfssystemen. Door de architect niet meer op tactisch of operationeel niveau, bijvoorbeeld in projecten, architectuur te laten opstellen, maar dit vanuit een ontwerpopdracht van de directie te laten doen, kan de architect ook impactvolle keuzes voorstellen aan die opdrachtgever. Zoals het volledig laten voldoen van het applicatielandschap aan bepaalde standaarden. Omdat de architect de ontwerpbeslissingen kan onderbouwen in het licht van de strategische uitgangspunten die de directie zelf heeft opgesteld, zal de opdrachtgever eerder akkoord gaan met kostenintensieve maatregelen, dan wanneer op tactisch of operationeel in projecten een deelontwerp veel geld kost bij realisatie. Architectuur is daarmee pas thuis op strategisch niveau.