Blog

We beseffen het nut van een enterprise architectuur, maar doen daar niets mee.

Afgelopen week promoveerde Marlies van Steenbergen op het thema Enterprise Architectuur, daarmee doelend op de architectuur achter de ICT infrastructuur. Uit haar proefschrift blijkt dat we dit hulpmiddel in Nederland onvoldoende benutten.

We onderkennen het belang want uit haar onderzoek, waar 293 respondenten aan meededen, blijkt juist dat de projecten en de aansluiting van de informatiearchitectuur bij bedrijfsdoelstellingen als belangrijke succesfactoren worden beschouwd. Maar zij  toonde via een benchmark onder 56 organisaties ook aan dat toetsing van IT-projecten aan de opgestelde architectuur onvoldoende gebeurt.

Architectuur verschaft inzicht
74 procent van de organisaties geeft aan dat architectuur de complexiteit van de organisatie inzichtelijk maakt. 72 procent van de respondenten is van mening dat architectuur een helder beeld schetst van de gewenste toekomstige situatie. Maar slechts 29 procent van de ondervraagden geeft aan dat architectuur helpt bij het beheersen van complexiteit. Een schamele 13 procent geeft aan dat kosten hiermee beheerst kunnen worden. Op het gebied van samenwerking geeft slechts 28 procent aan dat architectuur wordt ingezet voor meer samenwerking binnen en buiten de organisatie.

Ik heb het rapport van Marlies bestudeerd. Wetenschappelijk en empirisch zal het wel kloppen, maar dat bevordert de leesbaarheid niet echt. Desalniettemin deel ik haar conclusies op basis van eigen praktijkervaring, zowel recent als lang geleden.

Mijn eerste architectuur ervaring
In 1987 deed ik mijn eerste poging tot het schematisch vereenvoudigen van de eigen gemeentelijke GIDA software van L+T en de software van IBM en ingenieursbureau Oranjewoud. (De term architectuur durfde ik niet te bezigen, want die was voorbehouden aan de bouwwereld.) Het informatieve boekje “L+T GIM 1987” bevatte een toelichting die refereerde naar de uitklapbare architectuur schema’s in de voor- en achterflap van het boekje. GIM stond voor Gemeentelijk Informatie Model. De opgedane kennis tijdens de AMBI module Systeemontwerp bleek een uitstekend middel om de samenstelling van de gemeentelijke informatiesystemen zodanig schematisch in kaart te brengen dat ook “IT leken” konden begrijpen hoe het geautomatiseerde informatiesysteem was samengesteld.  De schema’s werden door veel gemeenten dan ook gretig  overgenomen in hun informatieplan en dat bevorderde de aanwas van gemeentelijke klanten bij L+T Informatica.

Twintig jaar later
Toen ik 20 jaar later terugkeerde bij PinkRoccade Local Government (de opvolger van L+T) trof ik een opvolger van het GIM aan. Een fraai architectuurschema dat was vormgegeven voor de MOC (MidOffice Community), waarin naast Pink ook bedrijven als SIM, Roxit en NedGraphics participeren. Het schema was gebaseerd op de GEMMA architectuur van e-gem (de hedendaagse VNG dochter KING). Met die “architectuurplaat” in de hand heb ik in 2009 tientallen gemeenten bezocht. Net als het L+T GIM in 1987 bleek het anno 2009 een perfect communicatiemiddel om snel en gericht in gesprek te komen met IT managers, wethouders en gemeentesecretarissen. Die ervaring versterkte mijn overtuiging dat iedere organisatie baat heeft bij een uitwerking van de ICT infrastructuur in een enterprise architectuurschema.

Een voorbeeld
Helaas is het uitwerken van een ICT architectuur nog niet gestandaardiseerd zoals in de bouw, waar de tekeningen van architecten en de bijbehorende bestekken “gesneden koek”zijn. Voorlopig zullen we het moeten doen met een keuze uit verschillende modellen. Ik heb tal van uitwerkingsvarianten verkend. Daarbij raakte ik het meest onder de indruk van onderstaand schema. Enerzijds vanwege de eenvoud, anderzijds vanwege de informatiewaarde.

Het schema maakt duidelijk onderscheid tussen de inzet van standaard pakketsoftware (blauw), maatwerksoftware (rood) en combinaties (paars). Naast de functionele laag wordt ook direct duidelijk waar de onderliggende technologie op is gebaseerd en of er sprake is van lezen en/of bijwerken van een database. Met een dergelijk schema in de hand zal de communicatie tussen business managers en ICT veel soepeler verlopen, omdat in één oogopslag duidelijk is hoe de verbanden liggen en waarmee rekening moet worden gehouden bij uitbreiding of vervanging van een component.

  1. Stel dat de business in ons voorbeeld overweegt om een nieuwe versie van het order entry pakket in te voeren dan is direct duidelijk dat dit impact heeft op het maatwerk voor de functie controle onderaanneming, voor het betalingsbestand (dat een combinatie is van de leveranciersstandaard en maatwerk) en voor het verkooprapport (BI maatwerk). 
  2. Het vermelden van de operating systemen waarop de software draait is ook handig. Stel dat de ICT manager overweegt om Windows als besturingssysteem uit te faseren dan zie je in het voorbeeld direct dat dan ook het BI systeem moet worden vervangen en dat er een keuzemogelijkheid voor klanten bij het online plaatsen van opdrachten komt te vervallen.

Aan de slag, de powerpoint krijgt u van ons
Ons voorbeeld betreft slechts één van de bedrijfsfuncties. Voor de complete enterprise architectuur zijn vaak tien tot twintig van dergelijke schema’s nodig, maar dan heb je ook een totaalplaatje met tal van voordelen. Het grootste voordeel is het gemeenschappelijke inzicht van de business en de ICT afdeling, want daar schort het bij heel veel organisaties aan. Hopelijk motiveert deze weblog u een beetje om het in kaart brengen van de enterprise architectuur niet langer uit te blijven stellen. Mocht u het schema in powerpoint formaat willen ontvangen dan kan dat via een mailtje naar info@item-c.nl.

Deze blog is geschreven door Harrie Gooskens. Heeft u ook iets wat u bezig houdt? Meldt u dan aan als auteur en plaats uw eigen blog
Categorie:   
Auteur
afbeelding van HarrieGooskens
Harrie Gooskens
ITEM-C advies en interim management - managing partner

Harrie Gooskens is een ervaren adviseur en interim manager gespecialiseerd in management van bedrijfssoftware aan zowel de klant- als leverancierszijde.

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Indien het niet lukt om een reactie te plaatsen, stuur dan uw reactie naar redactie@xr-magazine.nl.
Alle inzendingen dienen correct, professioneel en beschaafd te zijn. IP-adressen worden gelogd, maar niet gepubliceerd. De redactie van XR Magazine behoudt zich het recht voor om anonieme reacties (niet op naam) of zonder geldig e-mailadres, te verwijderen zonder kennisgeving. Ook reacties waarin commerciële uitingen worden gedaan en/of commerciële producten en diensten worden aangeboden worden door de redactie verwijderd of ontdaan van commerciële uitingen zonder kennisgeving.